Wśród najczęściej wymienianych problemów młodych ludzi znalazły się m.in.:
- Negatywny wpływ środowiska cyfrowego.
- Niski poziom dobrostanu psychicznego i kapitału psychologicznego.
- Przemoc rówieśnicza.
- Zaniedbanie i ubóstwo.
- Przeciążenie obowiązkami.
- Samotność oraz ograniczone relacje społeczne.
- Zjawisko opóźnionego wchodzenia w dorosłość.
Raport został opracowany przez Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej na zlecenie MEN.
Jego autorzy podkreślają, że młode pokolenie jest przyszłością, a jednak jako społeczeństwo wiemy o nim i jego potrzebach niewiele. Tymczasem młodzi czują się pominięci i lekceważeni, a polityki publiczne nie wspierają ich w dostatecznym stopniu. Stąd pomysł na "Diagnozę Młodzieży".
Dlaczego właśnie teraz? Eksperci tłumaczą, że dane i głosy młodych ludzi są alarmujące. "Od dłuższego czasu dostrzegamy, jak rosną potrzeby w obszarach zdrowia psychicznego, edukacji i usamodzielnienia. W ostatnich latach osiągnęły jednak niespotykaną wcześniej skalę w wielu wymiarach jednocześnie" – zaznaczają.
Zagrożenia w internecie
Raport diagnozuje wiele problemów, w tym także te, na których skupia się w swojej działalności Stowarzyszenie Twoja Sprawa. Życie młodych coraz mocniej przenosi się do świata online. To tam spędzają większość czasu, uczą się, komunikują i coraz częściej zmagają z nowymi zagrożeniami.
- 71 proc. badanych przyznaje, że jest uzależnionych od telefonów.
- 67 proc. ofiar cyberprzemocy nie zgłasza doznanej krzywdy.
- 73 proc. dzieci w wieku 12-14 lat wie, gdzie znaleźć pornografię.
"Dostęp do pornografii jest tak prosty, że dzieciaki mogą bez problemu tam wejść. Rodzice nie spodziewają się, że ich 12-letnie dziecko mogłoby mieć dostęp do takich rzeczy…" – mówi jeden z młodych ludzi cytowany w raporcie.
Z danych wynika też, że około jedna czwarta młodzieży doświadcza cyberprzemocy, a co dziesiąta osoba wykazuje symptomy nadużywania mediów społecznościowych, co może negatywnie odbijać się na ich samopoczuciu i zdrowiu psychicznym.
Tymczasem system wsparcia psychologicznego jest niewystarczający - tylko 22 procent młodych otrzymuje realną pomoc, mimo że 43 procent deklaruje taką potrzebę.
Triada odporności
W raporcie wskazano na trzy priorytety związane z przyszłością. Nazwano je "Triadą odporności”
Odporność psychiczna i kapitał rozwojowy młodego pokolenia. Zintegrowany, międzysektorowy system profilaktyki, wczesnej interwencji i wsparcia zdrowia psychicznego oraz wzmacniania kapitału psychologicznego.
- Cyfrowa tarcza ochronna dla dzieci i młodzieży. Regulacja platform cyfrowych, ograniczenie ekspozycji na przemoc, pornografię i patotreści, rozwój kompetencji cyfrowych oraz szybkie systemy reagowania i pomocy.
- Wzmocnienie relacji i kompetencje społecznych przez pracę z młodzieżą i rodzinami. Rozwój pracy z młodzieżą poza szkołą oraz systemowe wsparcie rodzin w budowaniu umiejętności społecznych, emocjonalnych i wychowawczych.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Cały raport „Diagnoza Młodzieży 2026” jest do pobrania tutaj.
Warto zwrócić też uwagę na to, co dokładnie mówią młodzi ludzie. Są oni cytowani w raporcie. Oto kilka wybranych wypowiedzi:
Fot: Raport "Diagnoza Młodzieży 2026"